ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಬಂಗಾರು ತಿರುಪತಿ, ಕೋಲಾರ - 563116, ಕೋಲಾರ .
Sri Venkataramanaswamy Temple, Bangaru Thirupathi, Kolar - 563116, Kolar District [TM000064]
×
Temple History
ಇತಿಹಾಸ
ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಮಂಗಳ ದಿವ್ಯಧಾಮ ಹಸಿರು ಗಿಡ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಲಾರ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಶ್ಯಾಮಲವಾಗಿ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತುಂಬುವ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಶ್ವೇತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ವೀಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ತರುವ ನೂರೆಂಟು ದಿವ್ಯ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರ ಮನೋಭೀಷ್ಠವನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ವೈಖಾನಸ ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಾದಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್.ತಾಲ್ಲೂಕು ಬೇತಮಂಗಲ ಹೋಬಳಿಯ ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ (ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ)ಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರುಗಿರಿ ವಾಸನಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
!!ಕೃತೌ ನಾರಸಿಂಹಶ್ಚ ತ್ರೇತಾ ರಘುನಾಯಕಃ...ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಮಂಗಳ ದಿವ್ಯಧಾಮ ಹಸಿರು ಗಿಡ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಲಾರ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಶ್ಯಾಮಲವಾಗಿ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತುಂಬುವ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಶ್ವೇತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ವೀಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ತರುವ ನೂರೆಂಟು ದಿವ್ಯ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರ ಮನೋಭೀಷ್ಠವನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ವೈಖಾನಸ ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಾದಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್.ತಾಲ್ಲೂಕು ಬೇತಮಂಗಲ ಹೋಬಳಿಯ ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ (ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ)ಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರುಗಿರಿ ವಾಸನಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
!!ಕೃತೌ ನಾರಸಿಂಹಶ್ಚ ತ್ರೇತಾ ರಘುನಾಯಕಃ ದ್ವಾಪರೇ ವಾಸುದೇವಶ್ಚ ಕಲೌ ವೇಂಕಟನಾಯಕಃ!!
ಅಖಂಡ ಭರತ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವನಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಭಕ್ತರ ಅಭೀಷ್ಠ ವರಪ್ರದನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಿಮೆ:- ಈಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಸ್ವಯಂಭು(ಉದ್ಬವಮೂರ್ತಿ)ಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುತ್ತೆ ವೆಂಕಟಾಚಲಾ ಮಹಾತ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಾಣೀಸಮೇತನಾಗಿ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕಂಡು ಕುಪಿತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಶಾಪ ಕೊಟ್ಟು ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಸಲ್ಲಾಪದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡು ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತನಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗೆಂದು ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿ ನಂತರ ಶ್ರೀ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಷಶಯನನಾಗಿ ಯೋಗ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕಂಡು ಅತ್ಯುಗ್ರನಾಗಿ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯು ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಲಕ್ಷೀನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಒದೆಯಲು, ಆಗ ಎಲ್ಲವನ್ನು ತಿಳಿದಂತಹ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದಲೆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಪಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಆತನ ಪಾದದಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನ ನೇತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಆಗ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯು ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕುರಿತು, ಜಗತ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಮಹಾನುಭಾವನು ಆಗಿರುವ ನಿನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಮಹಾ ಪಾಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ನನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆ(ತೊಳೆದು) ಮಾಡಿ ನನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು, ಆಗ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ನೀನು ಕಲಿಯುಗಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೂಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಶೇಷಾಚಲ ಪರ್ವತ(ಬಂಗಾರುಗಿರಿ)ವೆಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಜ್ಞಾನನೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆಂದು ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿ ಭೂಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಶೇಷಾಚಲ (ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ) ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದನು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಶ್ರೀನಿವಾಸನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ನೇತ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಆದ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಂದಿಗೂ ಭೃಗು ನೇತ್ರ ದರ್ಶನವೆಂದೇ ಪ್ರತೀತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು
ಭೃಗುಮಹರ್ಷಿ ನೋಡಿದಂತೆಯೇ ಭಕ್ತರು ನೋಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಇಲ್ಲಿನ ಭೃಗು ಕಿಂಡಿ ಆರು ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅರಿಷಡ್ವರ್ಗಗಳಾದ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ ಮತ್ಸರಗಳೆಂಬ ಆರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ದೈವ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಭಕ್ತರು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮರೆತು ತದೇಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಗವತ್ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.
“ಶ್ರವಣಂ ಕರ್ತನಂ ವಿಷ್ಣೋ: ಸ್ಮರಣಂ ಪಾದ ಸೇವನಮ್I
ಅರ್ಚನಂ ವಂದನಂ ದಾಸ್ಯಂ ಸಖ್ಯಮಾತ್ಮ ನಿವೇದನಮ್”II
ಒಂಭತ್ತು ವಿಧವಾದ ಭಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಿಂದಲಾದರೂ ಸರಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನೂರೆಂಟು ದಿವ್ಯ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ ಅಥವಾ ಬಂಗಾರುಗಿರಿನಿವಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು.
ಪದ್ಮಾವತಿ(ಅಲುಮೇಲುಮಂಗ)ದೇವಸ್ಥಾನ:-ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಏಕಾಂತನಾಗಿ ಉದ್ಭವವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಿರಿ(ಬೆಟ್ಟ)ದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೂವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ:- ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೂದೇವಿ ಸಮೇತ ಆದಿ ವರಾಹನಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದ ಸಮೀಪ ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಣಿ(ಕಲ್ಯಾಣಿ)ಹತ್ತಿರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕನಾಗಿ ವೀರಾಂಜನೇಯನು ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಗಣಪತಿ, ನವಗ್ರಹ,ನಾಗರ ದೇವತೆ,ಗರುಡ ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಶಿವರಾತ್ರಿ ಫಾರಣೆ ಜಾತ್ರೆ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಎರಡು, ಮೂರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇಯ ಶುಕ್ರವಾರ ರಾತ್ರಿ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಿ ತೆಪೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರಗಳಂದು ಜಾತ್ರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಮಂಗಳ ದಿವ್ಯಧಾಮ ಹಸಿರು ಗಿಡ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಲಾರ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಶ್ಯಾಮಲವಾಗಿ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತುಂಬುವ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಶ್ವೇತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ವೀಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ತರುವ ನೂರೆಂಟು ದಿವ್ಯ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರ ಮನೋಭೀಷ್ಠವನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ವೈಖಾನಸ ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಾದಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್.ತಾಲ್ಲೂಕು ಬೇತಮಂಗಲ ಹೋಬಳಿಯ ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ (ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ)ಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರುಗಿರಿ ವಾಸನಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
!!ಕೃತೌ ನಾರಸಿಂಹಶ್ಚ ತ್ರೇತಾ ರಘುನಾಯಕಃ...ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಮಂಗಳ ದಿವ್ಯಧಾಮ ಹಸಿರು ಗಿಡ ಮರಗಳ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಪಾಲಾರ್ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಶ್ಯಾಮಲವಾಗಿ ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಣು ಸೆಳೆಯುವ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತುಂಬುವ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಶ್ವೇತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ವೀಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ತರುವ ನೂರೆಂಟು ದಿವ್ಯ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರ ಮನೋಭೀಷ್ಠವನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ವೈಖಾನಸ ಆಗಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಾದಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್.ತಾಲ್ಲೂಕು ಬೇತಮಂಗಲ ಹೋಬಳಿಯ ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ (ಗುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ)ಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರುಗಿರಿ ವಾಸನಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.
!!ಕೃತೌ ನಾರಸಿಂಹಶ್ಚ ತ್ರೇತಾ ರಘುನಾಯಕಃ ದ್ವಾಪರೇ ವಾಸುದೇವಶ್ಚ ಕಲೌ ವೇಂಕಟನಾಯಕಃ!!
ಅಖಂಡ ಭರತ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವನಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಭಕ್ತರ ಅಭೀಷ್ಠ ವರಪ್ರದನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಿಮೆ:- ಈಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಸ್ವಯಂಭು(ಉದ್ಬವಮೂರ್ತಿ)ಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯವರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿರುತ್ತೆ ವೆಂಕಟಾಚಲಾ ಮಹಾತ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಾಣೀಸಮೇತನಾಗಿ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕಂಡು ಕುಪಿತನಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಶಾಪ ಕೊಟ್ಟು ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಸಲ್ಲಾಪದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡು ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತನಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗೆಂದು ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡಿ ನಂತರ ಶ್ರೀ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಷಶಯನನಾಗಿ ಯೋಗ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕಂಡು ಅತ್ಯುಗ್ರನಾಗಿ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯು ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಲಕ್ಷೀನಿವಾಸವಾಗಿರುವ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಒದೆಯಲು, ಆಗ ಎಲ್ಲವನ್ನು ತಿಳಿದಂತಹ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದಲೆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಆದಿಶೇಷನ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಪಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಆತನ ಪಾದದಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಞಾನ ನೇತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಆಗ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯು ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕುರಿತು, ಜಗತ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಮಹಾನುಭಾವನು ಆಗಿರುವ ನಿನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಮಹಾ ಪಾಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ನನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆ(ತೊಳೆದು) ಮಾಡಿ ನನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು, ಆಗ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ನೀನು ಕಲಿಯುಗಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭೂಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಶೇಷಾಚಲ ಪರ್ವತ(ಬಂಗಾರುಗಿರಿ)ವೆಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಜ್ಞಾನನೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆಂದು ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿ ಭೂಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಶೇಷಾಚಲ (ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ) ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದನು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಶ್ರೀನಿವಾಸನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ನೇತ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಆದ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇಂದಿಗೂ ಭೃಗು ನೇತ್ರ ದರ್ಶನವೆಂದೇ ಪ್ರತೀತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು
ಭೃಗುಮಹರ್ಷಿ ನೋಡಿದಂತೆಯೇ ಭಕ್ತರು ನೋಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಇಲ್ಲಿನ ಭೃಗು ಕಿಂಡಿ ಆರು ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅರಿಷಡ್ವರ್ಗಗಳಾದ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮದ ಮತ್ಸರಗಳೆಂಬ ಆರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ದೈವ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಭಕ್ತರು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮರೆತು ತದೇಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಗವತ್ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.
“ಶ್ರವಣಂ ಕರ್ತನಂ ವಿಷ್ಣೋ: ಸ್ಮರಣಂ ಪಾದ ಸೇವನಮ್I
ಅರ್ಚನಂ ವಂದನಂ ದಾಸ್ಯಂ ಸಖ್ಯಮಾತ್ಮ ನಿವೇದನಮ್”II
ಒಂಭತ್ತು ವಿಧವಾದ ಭಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಿಂದಲಾದರೂ ಸರಿ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನೂರೆಂಟು ದಿವ್ಯ ತಿರುಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕೋಲಾರ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂಗಾರುತಿರುಪತಿ ಅಥವಾ ಬಂಗಾರುಗಿರಿನಿವಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು.
ಪದ್ಮಾವತಿ(ಅಲುಮೇಲುಮಂಗ)ದೇವಸ್ಥಾನ:-ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಏಕಾಂತನಾಗಿ ಉದ್ಭವವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಗಿರಿ(ಬೆಟ್ಟ)ದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೂವರಾಹಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ:- ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೂದೇವಿ ಸಮೇತ ಆದಿ ವರಾಹನಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದ ಸಮೀಪ ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಣಿ(ಕಲ್ಯಾಣಿ)ಹತ್ತಿರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕನಾಗಿ ವೀರಾಂಜನೇಯನು ಮತ್ತು ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಗಣಪತಿ, ನವಗ್ರಹ,ನಾಗರ ದೇವತೆ,ಗರುಡ ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಶಿವರಾತ್ರಿ ಫಾರಣೆ ಜಾತ್ರೆ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಎರಡು, ಮೂರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇಯ ಶುಕ್ರವಾರ ರಾತ್ರಿ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಿ ತೆಪೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರಗಳಂದು ಜಾತ್ರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.