ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರ ಲಿಂಗೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಹುವಿನಹಡಗಲಿ, ವಿಜಯನಗರ - 583219, ಬಳ್ಳಾರಿ .
Sri Mylarlingeshwara Swamy Temple, Huvinahadagali, Vijayanagara - 583219, Ballari District [TM000070]
×
Temple History
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ
ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮೈಲಾರ ಗ್ರಾಮದ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ತುಂಗಾಭದ್ರಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಮೈಲಾರಲಿಂಗ ಕ್ಷೇತ, ಇಲ್ಲಿ ಶಿವ-ಪಾವತಿಯರು ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಗಂಗಮಾಳಮ್ಮ ಎಂದು ಶುಭ ನಾಮಾಂಕಿತದಿಂದ ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಹೆಗ್ಗಯ್ಯ (ವಿಷ್ಣು) ಶ್ರೀ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ, ತುಪ್ಪದ ಮಾಳಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರ ದೇವರು, ಸಮೇತ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾಮಿಯು ಏಳು ಕೋಟಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ನೆಲೆಸಿರುವುದೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರನ ಅವತಾರದ ಕಥೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಪರಶಿವನು ಮಾರ್ತಾಂಡ ಭೈರವನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಮಣಿಕಾಸುರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಾಸುರ ಎಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಏಳು ಕೋಟಿ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅಸುರರನ್ನು (ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು) ಸಂಹರಿಸಿ,...ಹೂವಿನ ಹಡಗಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಮೈಲಾರ ಗ್ರಾಮದ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ತುಂಗಾಭದ್ರಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಮೈಲಾರಲಿಂಗ ಕ್ಷೇತ, ಇಲ್ಲಿ ಶಿವ-ಪಾವತಿಯರು ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಗಂಗಮಾಳಮ್ಮ ಎಂದು ಶುಭ ನಾಮಾಂಕಿತದಿಂದ ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಹೆಗ್ಗಯ್ಯ (ವಿಷ್ಣು) ಶ್ರೀ ಚಿಕ್ಕಯ್ಯ, ತುಪ್ಪದ ಮಾಳಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರ ದೇವರು, ಸಮೇತ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾಮಿಯು ಏಳು ಕೋಟಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ನೆಲೆಸಿರುವುದೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರನ ಅವತಾರದ ಕಥೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಪರಶಿವನು ಮಾರ್ತಾಂಡ ಭೈರವನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಮಣಿಕಾಸುರ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಾಸುರ ಎಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಏಳು ಕೋಟಿ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ಅಸುರರನ್ನು (ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು) ಸಂಹರಿಸಿ, ಲೋಕೋದ್ದಾರಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭೂಲಿಂಗವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕಥೆ ಇದಾಗಿದೆ.
ಕಪಿಲ ಮಹಾಗುರುಗಳಿಗೆ ಯೋಗ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕನಸು ಕಂಡು, ಪರಶಿವನು ಮಾರ್ತಾಂಡ ಭೈರವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವರೂಢನಾಗಿ, ಕರಿಯ ಕಂಬಳಿ, ಕೋರಿ ಅಂಗಿ ಧರಿಸಿ, ಹಣೆಗೆ ಭಂಡಾರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಡಮರುಗ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು, ಕಪಾಲ, ತ್ರಿಶೂಲ ಧರಿಸಿ ಮಣಿ ಕವಡೆಸರ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಹುತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಭೂಲಿಂಗವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಹುತ್ತದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಸುರಿಸು, ನಾನು ಲಿಂಗರೂಪ ದರ್ಶನ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ನಿನಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿರುವ ಮಾರ್ತಾಂಡ ಭೈರವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುತ್ತದ ಮೃತ್ತಿಕೆಯಿಂದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು ಎಂದು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಇರುವಂತೆ ಕಪಿಲ ಮಹಾ ಗುರುಗಳಿಂದ ಹುತ್ತದ ಮೃತ್ತಿಕೆಯ ವಿಗ್ರಹ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಆರನೇ ಶತಮಾನ, ಹತ್ತನೇ ಶತಮಾನ, 14 ಮತ್ತು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 18ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆರಿಶಿಣದ ಭಂಡಾರ ಅತೀ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಏಳು ಕೋಟಿ ಏಳು ಕೋಟಿ ಚಾಂಗ್ ಮಲೋ ಚಾಂಗ್ ಮಲೋ ಇದು ಶ್ರೀ ದೇವರ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಾಡಿಕೆಯ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪವಾಡ ಮಾಡುವ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಬುದಾರರಾದ ಕಂಚಾವೀರರು ತಮ್ಮ ಕಾಲಿನ ಮೀನ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಭಗಣಿ ಗೂಟ ಬಡಿದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಕಡ್ಡಿ, ಕಬ್ಬಿಣದ ತ್ರಿಶೂಲದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಲಾಕೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರ ಪವಾಡವನ್ನು ಮಾಡಿ ಭಂಡಾರ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಸರಪಳಿ ಪವಾಡ ಮಾಡುವ ಗೊರವಯ್ಯನವರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಎಳೆದು ತುಂಡರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪವಾಡವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರುತ್ತದೆ.
ದೋಣಿ ಸೇವೆ ಕುದುರೆ ಕುಣಿತ ಸೇವೆ, ಚಾಮರ ಸೇವೆ, ದೀವಟಿಗಿ ಸೇವೆ , ಉರುಳು ಸೇವೆ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವರ ಇತರೇ ಸೇವೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ
ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾರ್ಣೀಕೋತ್ಸವವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷವಾದ ಕಾರ್ಣಿಕ ನುಡಿಯಾಗಿದೆ. ಕೃತ ಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಾಸುರನು ಸಂಹಾರ ಆದಾಗ ಶಿವನನ್ನು ಲೋಕ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಂತೆ ಕಪಿಲ ಮುನಿಗಳು ಗೋ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಣಿಕದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶವಿತ್ತರು. ಅದರಂತೆ ಗೋ ಮುನಿಗಳ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯ ಶ್ರೀ ಗುರುಗಳು ಕಾರ್ಣೀಕ ನುಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಕಾರ್ಣೀಕ ನುಡಿಯುವ ಗೊರವಯ್ಯನವರು ಡೆಂಕನ ಮರಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಗುರುಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ ಶ್ರೀ ಗುರುಗಳು ಅವರ ಮುಖ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆಗೆ ಭಂಡಾರ ಲೇಪಿಸಿ ಬೆನ್ನು ತಟ್ಟಿ, ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಣಿಕ ನುಡಿಯುವಂತೆ ಆಶೀರ್ವಾದಿಸುತ್ತಾ ಶ್ರೀ ಮೈಲಾರಲಿಂಗೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಗುರುಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದ ಕಾರ್ಣಿಕ ನುಡಿಯುವ ಗೊರವಯ್ಯನವರು 18 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಏರಿ ಕಾರ್ಣಿಕ ನುಡಿಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಾರ್ಣಿಕ ನುಡಿ ಕೇಳಲು ರಾಜ್ಯದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಣಿಕ ವಾಕ್ಯದಂತೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶ /ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಳೆ-ಬೆಳೆ, ರಾಜಕೀಯ ಆಗು- ಹೋಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇದು ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.