ಇತಿಹಾಸ
ನಾಡ ದೇಗುಲಗಳು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಬಾಳನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದ ಬಿರಿಗಾಳಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಈ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯ ದಡ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ದೇವಳಗಳ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ತರವಾದುದು.
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಡ್ಸಾಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಹಿರಿಮೆ ಗರಿಮೆಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಊರ ಪರವೂರ ಭಕ್ತ ಮಹಾಶಯರ ಮನಸ್ಸಿನಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ.
17ನೇ ರಾಷ್ಟೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 35 ಕೀ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿಯಿಂದ 25 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣ.
ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಲಿನತೆಯ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ... ನಾಡ ದೇಗುಲಗಳು ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಬಾಳನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೀಪಸ್ತಂಭಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದ ಬಿರಿಗಾಳಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಈ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯ ದಡ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ದೇವಳಗಳ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ತರವಾದುದು.
ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಡ್ಸಾಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಹಿರಿಮೆ ಗರಿಮೆಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಂದ ಊರ ಪರವೂರ ಭಕ್ತ ಮಹಾಶಯರ ಮನಸ್ಸಿನಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದೆ.
17ನೇ ರಾಷ್ಟೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ 35 ಕೀ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿಯಿಂದ 25 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಸುಂದರ ತಾಣ.
ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಲಿನತೆಯ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಭಾರ್ಗವ ಆಮನು (ಪರಶುರಾಮ) ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಕಡಲ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿಯ ಪರಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸಿ ಅತೀ ಅಪೂರ್ವವೆನುಸುವ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಬದಿಯೇ ಇರುವ ಸಾಗರವನ್ನು ದೃಷ್ಠಿಸಿ ಪರಶುರಾಮನು ತನ್ನ ಪರಶುವನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಸಮುದ್ರ ರಾಜನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಮಿತವಾದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಗ್ರಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿ ಹಿಂತೆರಳುತ್ತಾನೆ.
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಸಲ ಓರ್ವ ಬ್ರಿಟಿಷ ದೊರೆ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಇದ್ದಕಿದ್ದಂತೆ ಆತನ ಕುದುರೆಯು ಮೂರ್ಛಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡ ದೊರೆ ತಕ್ಷಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರನ್ನು ಕರೆಸಿ ತೀರ್ಥ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನಂತೆ. ಕುದುರೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸವಾರಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಗಣಪತಿಗೆ ಪೊಟ್ಟಪ್ಪ ನೈವೇದ್ಯವು ವಿಶೇಷ ಹರಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಚಕರಿಂದ ತಿಳಿದ ಆತನು ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥಿಕರಣಕ್ಕೆ ಉಂಬಳಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದನು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಈ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ.
ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವರ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಬಹುದಾದ ಸಮಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲ್ಪವಾದರೆ ಶ್ರೀ ಗಣಪತಿ ಬಿಂಬವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಚೆಂಡಾಟ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಉತ್ಸವದ ಮರುದಿನ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನದಂದು ದೇವಳದ ಎದುರು ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಊರವರು ಚೆಂಡಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಈಗಲೂ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿದೆ.
ಜ್ಯಾತ್ಯತೀತವಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಮುಸ್ಲಿಮರೂ ಶ್ರೀ ದೇವರಿಗೆ ಸೇವೆ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಊರಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣಿಕ ಸ್ಥಳವದ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿಗೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಉಡುಪಿಯ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾದ ಉತ್ತಮ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಯ ರಥ, ಜಲಾಶ್ರಯವುಳ್ಳ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ ಮತ್ತು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಲಾಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕವಾಗಿ ಗಜಾನನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪ ಸೇವೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಸೋಮವಾರ ಭಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸೌರ ಯುಗಾದಿಯಿಂದ ವೃಷಭ ಮಾಸ 10 ಸಲುವ ವರೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ವಸಂತ ಪೂಜೆ, ಭಾದ್ರಪದ ಶುದ್ಧಚೌತಿ 108 ಕಾಯಿ ಗಣಹೋಮ, ಸಿಂಹಮಾಸ ಪ್ರತೀ ರಾತ್ರಿ ಹೂವಿನ ಪೂಜೆ, ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಬಲಿ ಹೊರಡುವುದು, ದೊಡ್ಡ ರಂಗಪೂಜೆ ಕಾರ್ತಿಕ 4ನೇ ಸೋಮವಾರ ಲಕ್ಷದೀಪ, ಧನುರ್ಮಾಸ ಉಷಃಕಾಲ ಪೂಜೆ, ಮುಡುವಲು ಸೇವೆ, ಮೀನ ಸಂಕ್ರಮಣ ದ್ವಜಾರೋಹಣ, ಮೀನಮಾಸ 8 ಸಲುವ ದಿನದವರೆಗೆ ಬಲಿ, ಉತ್ಸವ, ವರ್ಷಾವಧಿ ಜಾತ್ರೆ, ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಂದಿನ ವರೆಗೂ ಸಾಂಗವಾಗಿ ನಡೆದು ಬರುತ್ತಿದೆ.
2013 © ಎಲ್ಲ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಡುಬಿದ್ರಿ Read more
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ದೇವಳಕ್ಕೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಇದೆ . ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿ ಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಲಿನತೆಯ ನಿವರಣೆಗಾಗಿ ಭಾರ್ಗವ ರಾಮನು (ಪರಶುರಾಮ) ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಪರಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸಿ ಅತೀ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸಿಸುವ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಈ ದೇವಳಕ್ಕೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಇದೆ . ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭೃಗು ಮಹರ್ಷಿ ಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಂಹಾರದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಲಿನತೆಯ ನಿವರಣೆಗಾಗಿ ಭಾರ್ಗವ ರಾಮನು (ಪರಶುರಾಮ) ಪಶ್ಚಿಮ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಪರಶಿವನನ್ನು ಭಜಿಸಿ ಅತೀ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸಿಸುವ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. Read more