ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಬಿ ಆರ್ ಬೆಟ್ಟ, ಚಾಮರಾಜನಗರ - 571441, ಚಾಮರಾಜನಗರ .
Sri Biligiriranganatha Swamy Temple, B R Hills, Chamarajanagar - 571441, Chamarajanagara District [TM000066]
×
Temple History
ಇತಿಹಾಸ
ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಬಿಳಿಗಿರಿಬೆಟ್ಟ ಬಿಳಿಕಲ್ಲುಬೆಟ್ಟ, ಶ್ವೇತಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಜಾರಣ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 5 ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 5091 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ/ಶ್ವೇತಾಧ್ರಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ವಿಗ್ರಹವು 5.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ನಿಂತಿರುವ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ವಶಿಷ್ಟ ಮಹಾಮುನಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನರಾಜನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿತಿ ಇದೇ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೀತಾನ್ವೇಷಣೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಶ್ರೀ ಶ್ವೇತಾದ್ರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಶ್ವೇತಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮೆಯ 3 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅಲುಮೇಲು...ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಬಿಳಿಗಿರಿಬೆಟ್ಟ ಬಿಳಿಕಲ್ಲುಬೆಟ್ಟ, ಶ್ವೇತಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಜಾರಣ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 5 ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 5091 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ/ಶ್ವೇತಾಧ್ರಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ವಿಗ್ರಹವು 5.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ನಿಂತಿರುವ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ವಶಿಷ್ಟ ಮಹಾಮುನಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನರಾಜನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿತಿ ಇದೇ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೀತಾನ್ವೇಷಣೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಶ್ರೀ ಶ್ವೇತಾದ್ರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಶ್ವೇತಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮೆಯ 3 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅಲುಮೇಲು ರಂಗನಾಯಕಿ ಅಮ್ಮನವರ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದ್ದು ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಗೆ ಬಿಳಿಕಲ್ಲು ವೆಂಕಟನಾಥನೆಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಿದ್ದು ಈ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಹದಿನಾರಿನ ಮುದ್ದುರಾಜ 1667 ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರು ದೇವಾಲಯದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಎರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಧತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಕಾಡಿನ ಸೋಲಿಗ ಜನಾಂಗದ ಕನ್ಯೆಯಾದ ಕುಸುಮಾಲೆಯನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ಸೋಲಿಗ ಜನಾಂಗದವರು ಈಗಲೂ ಸಹಾ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಭಾವನೆಂದು ಕರೆಯುವ ಪದ್ದತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವ, ನಿತ್ಯಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ, ಮಂಟಪೋತ್ಸವ , ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ, ತೆಪೋತ್ಸವ, ಪವಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ರಥೋತ್ಸವ, ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮುಂತಾದ ಉತ್ಸವಗಳು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಬಿಳಿಗಿರಿಬೆಟ್ಟ ಬಿಳಿಕಲ್ಲುಬೆಟ್ಟ, ಶ್ವೇತಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಜಾರಣ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 5 ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 5091 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ/ಶ್ವೇತಾಧ್ರಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ವಿಗ್ರಹವು 5.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ನಿಂತಿರುವ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ವಶಿಷ್ಟ ಮಹಾಮುನಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನರಾಜನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿತಿ ಇದೇ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೀತಾನ್ವೇಷಣೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಶ್ರೀ ಶ್ವೇತಾದ್ರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಶ್ವೇತಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮೆಯ 3 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅಲುಮೇಲು...ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಬಿಳಿಗಿರಿಬೆಟ್ಟ ಬಿಳಿಕಲ್ಲುಬೆಟ್ಟ, ಶ್ವೇತಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಜಾರಣ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸುಮಾರು 5 ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 5091 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ/ಶ್ವೇತಾಧ್ರಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ವಿಗ್ರಹವು 5.5 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ನಿಂತಿರುವ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ವಶಿಷ್ಟ ಮಹಾಮುನಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನರಾಜನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿತಿ ಇದೇ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೀತಾನ್ವೇಷಣೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಶ್ರೀ ಶ್ವೇತಾದ್ರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಶ್ವೇತಾಚಲ ಮಹಾತ್ಮೆಯ 3 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ನಿಧಿಯ ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅಲುಮೇಲು ರಂಗನಾಯಕಿ ಅಮ್ಮನವರ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದ್ದು ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಗೆ ಬಿಳಿಕಲ್ಲು ವೆಂಕಟನಾಥನೆಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಿದ್ದು ಈ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಹದಿನಾರಿನ ಮುದ್ದುರಾಜ 1667 ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರು ದೇವಾಲಯದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಎರಡು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಧತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಕಾಡಿನ ಸೋಲಿಗ ಜನಾಂಗದ ಕನ್ಯೆಯಾದ ಕುಸುಮಾಲೆಯನ್ನು ವರಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ಸೋಲಿಗ ಜನಾಂಗದವರು ಈಗಲೂ ಸಹಾ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಭಾವನೆಂದು ಕರೆಯುವ ಪದ್ದತಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವ, ನಿತ್ಯಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ, ಮಂಟಪೋತ್ಸವ , ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ, ತೆಪೋತ್ಸವ, ಪವಿತ್ರೋತ್ಸವ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ರಥೋತ್ಸವ, ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮುಂತಾದ ಉತ್ಸವಗಳು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.